Parmak İzi Biçimleri kalıtımsal Mı?

Babasının gençliğini tıpatıp andıran bir çocuk gördünüz mü hiç? İki insan arasında bir bağlantı olduğunu çoğu zaman yüz hatları, ya da saç rengi gibi ortak birtakım fiziksel özellikler taşımalarından anlayabiliriz.

Bunun nedeni her çocuğun sahip olduğu genetik malzemenin (DNA) yarısını annenden yarısını da babadan  almasından kaynaklanır.Peki insanın parmak izi gibi minicik bir  parçası için nedemeli- buda kişinin kalıtımsal bir özelliği midir? Herkesin kendine özgü bir parmak izi olduğundan, kimliğin belirlenmesinde parmak izinden yararlanır.

Ne var ki, insanlar benzer parmak izi biçimlerine sahip olabilirler.Ailenizle birlikte aşağıdaki deneyi yaparak parmak izi biçiminin annenizden veya babanızdan gelen bir başka özellik olup olmadığını anlayabilirsiniz.

Kişiye özel, eşsiz bir özellik olan parmak izi henüz anne karnında iken biçimlenmeye başlar. Dölütün gelişme sürecin 10.cu ile 24. Haftasında parmak uçlarındaki derinin üst katmanında  (epidermis) kıvrımlar oluşur. Bu kıvrımların her bir parmakta oluşturduğu ,zaman içinde herhangi bir değişime uğramayan, durağan  biçimlere parmak izi adı verilir. Öyle ki, kişinin parmak izi çocukluktan  erişkinliğe dek hep aynı kalır. Yaş ilerledikçe parmak izinin boyutlarında bir değişiklik meydana gelse bile, biçiminde herhangi bir değişiklik söz konusu değildir.(Bu sürecin nasıl işlediğini daha iyi anlamak için mürekkebe daldırdığınız parmağınızın ucunu bir bslonun üzerine bastırarak parmak izinizi alın ve ardından balonu şişirin)

Her insan kendine özgü ve zaman içinde değişmeyen bir parmak izine sahip olduğundan, parmak izi kimliğin belirlenmesinde kesin bir kanıt işlevini görür.Örneğin; polis bir kişinin suç işlenen yerde bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla parmak izinden yararlanabilir. Parmak izindeki kıvrımların sayısı,kıvrımı biçimi ve aralarındaki açıklık tam olaak bilinmemekle birlikte,parmak izleri biçim düzenine göre ilmek, kemer ve sarmal olmak üzere üç ana sınıfa ayrılırlar.

Gerekli Malzemeler

En az bir anne ve baba

Büyüteç (isteğe bağlı)

Hazırlık

Üç ana parmak izi biçimini (ilmek,kemer ve sarmal) gösteren çizimleri inceleyin. İlmek biçiminde kıvrımlar her iki yandan gelip yukarıya yönelirler ve genellikle geldikleri yerden dışarıya çıkarlar.Sarmal biçimine kıvrımlar genellikle çember biçimindedir.Kemer biçimine kıvrımlar bir yandan gelip ortada hafifçe yükselirler ve genellikle ters yönden dışarıya çıkarlar.

Farklı biçimleri ayırt  edebilecek duruma  gelin. Bu ana biçimler arasında da, söz gelimi  tipik kemer biçiminin çok daha kıvrımlı bir türü olan  ‘Tenteli Kemer’ gibi bir takım farklı türleri olabileceğini de göz önünde tutun.

İşlem

Aile bireylerini bir araya toplayın.Böylece parmak izlerine topluca bakabilirsiniz.

Her bir kişinin sağ işaret parmağının   izine bakarak  biçimini belirleyin.Bu işlemi yaparken daha iyi bir görüntü elde etmek için büyüteçten yararlanabilirsiniz.

Belirlenen parmak izi biçimlerinde genel bir eğilime tanık olunuyor mu? Parmak izleri kalıtımsal özellikler taşıyor mu? Bir başka deyişle kardeşlerin parmak izleri genellikle aynı biçimde mi? Kişilerin parmak izi biçimleri anne ve babalarınınkiyle aynı mı?

Ek İşlem

Parmak izinin kalıtımsal bir özellik olup olmadığı konjusunda daha iyi bir sonuca varmak için aynı işlemi daha çok sayıda kişiye uygulayın. İşlemi birbirleriyle bağlantılı en az 15 çift insana (örneğin; kardeşler) ve birbirleriyle bağlantılı olmayan  en az 15 çift insana uygulayın ve eşleşen parmak izi biçimlerinin yüzdesini not edin. Bu yüzde bağlantılı ve bağlantısız kişilerde aynı mı? Hangisinde daha yüksek Bu veriler parmak izinin kalıtımsal olup olmadığı konusunda nasıl bir sonuca ulaşmamızı sağlıyor?

Gözlemler ve Sonuçlar

Kalıtımla edinilmiş parmak izi biçimleriyle ilgili kimi örneklere tanık oldunuz mu?

Parmak izi biçiminde kalıtımsal bir bileşene tanık olunmakla birlikte,bu bileşenlerin kişiye nasıl aktarıldığıyla ilgili genetik sürecin çok sayıda geni içeren oldukça karmaşık bir süreç olduğu görülüyor. Parmak izi  bireyin anne karnındaki  gelişimi sırasında bulunduğu ortamdan da etkileniyor. Bu yüzden kalıtımla edinilmeleri olası parmak izi biçimlerinin kimi örnekleriyle  (babasının parmak izi biçimiyle aynı ize sahip bir kız ya da erkek çocuk) karşılaşmış olabilirsiniz.

Gelgelelim yakından bağlantılı oldukları bilinen kişiler için her zaman aynı durum söz konusu olmayabilir.Parmak izi biçiminin kalıtımla geçtiğimiz daha açık bir biçimde görebilmek için çok daha büyük bir örneklem grubundan yararlanmanız gerekir. Her bireyin kendine özgü bir parmak izi olması ve aynı DNA’ya sahip tek yumurta ikizlerinde bile parmak izinin farklılıklar göstermesi ise parmak izinin tümden genlerin denetiminde olmadığına işaret ediyor.

 

Kaynak:Bilim Teknoloji-Cumhurriyet – Rita Urgan Scentific American Online 

copyright 2013.AVF Alevi Vakıfları Federasyonu. | literalwebdizayn

Paristan Bayan Giyim

Elazığ Oto Kiralama